Singhelschild in de tijd

De volgende tekst is te vinden op een steen van appartementencomplex Singhelschild (zijde H. Roland Holststraat).

EERSTE STEEN GELEGD DOOR WETHOUDER DRS AMJ RIJCKENBERG OP 8 MEI 1996
In de dertiende eeuw was dit terrein deel van het kloostercomplex van het Duitse Huis, dat in verband met de veiligheid in 1357 werd verplaatst naar een terrein binnen de singels. In 1904 werd hier het Pathologisch Instituut van het Academisch Ziekenhuis Utrecht gebouwd. Nadat in 1989 het Academisch Ziekenhuis Utrecht naar de Uithof was verhuisd, werd in 1991 besloten tot sloop van het Pathologisch Instituut.

St. Annakapel en de Geertekerk

Op een oude kaart die dateert uit 1629 komt voor het gebied ten westen van de stadswal de aanduiding ‘hooch boulandt’ voor. Op andere oude stadsgezichten van Utrecht is te zien dat daar rond 1600 buiten de stadmuren een kapelletje moet hebben gestaan: de Sint-Annakapel.

Die kapel, die in 1622 is afgebroken, is in 1390 gebouwd op de plaats waar gedurende meer dan honderd jaar het kloostercomplex van de Duitse Orde had gestaan. In 1357 is dat verplaatst naar een terrein binnen de singels.

In de Monumenta van Buchel uit 1615 vinden we hierover het volgende: ‘Ordo Teutonicorum equitum ante 400 fere annos initium habuisse fertur, hic vero aedes et monasterium extra urbis pomeria ante annos 350 habivavit, eo loci ubi nostra adhuc aetate sacellum divae Annae vidimus.’

Vertaald: ’De Duitse Orde, die ongeveer vierhonderd jaar geleden is gesticht, was hier in Utrecht 350 jaar geleden gehuisvest in kloostergebouwen buiten de stadsboomgaarden, waar nog in onze jeugd de Sint-Annakapel te zien was.’

Maar zelfs nog voordat het Duitse Huis zich buiten de wallen van de stad gevestigd had, moet hier in de buurt de eerste Geertekerk hebben gestaan. Die is ongeveer twintig jaar na de komst van het Duitse Huis afgebroken en binnen de stadswallen herbouwd.

Stads- en Universiteitsziekenhuis

Tot in de 19de eeuw is het gebied ten westen van de singel onbebouwd en landelijk gebleven. Daarna hebben nieuwe ontwikkelingen elkaar snel opgevolgd. In 1839 is men begonnen de stadsmuren te slechten. In 1845 is de spoorweg naar Arnhem aangelegd. Op 2 november 1866 heeft de gemeente Utrecht het terrein tussen de spoorweg en de Catharijnesingel aangekocht om daar het nieuwe Academisch Ziekenhuis te vestigen. Het gebouw is in januari 1872 opgeleverd.

Vanaf 1905 is het ziekenhuis geleidelijk uitgebreid tot een kleine stad van allerlei klinieken. Het Pathologisch Instituut is in 1908 gebouwd. Het AZU-terrein strekte zich op het laatst uit van de Vaartse Buurt tot aan de Nicolaas Beetsstraat.

Toen in 1974 grootschalige vernieuwing en uitbreiding van het ziekenhuis noodzakelijk werd, is een nieuw academisch ziekenhuis gerealiseerd in de Uithof, het huidige Universitair Medisch Centrum. Het oude AZU-terrein kon worden vrijgemaakt voor de nieuwe wijk Hooch Boulandt met een combinatie van wonen en werken. Singhelschild is als laatste gebouwd op de lege plek die door het Pathologisch Instituut was achtergelaten.

Lees verder …